Κακό προπάνιο: Άοσμο, λαθραίο, θανατηφόρο

Στη χώρα διακινούνται από το 2019 μεγάλες ποσότητες προπανίου που δεν είναι δηλωμένες. Το εξαιρετικά εύφλεκτο προϊόν του πετρελαίου μεταγγίζεται σε δεξαμενές, βυτιοφόρα και φιάλες χωρίς να τηρείται το πλαίσιο που υπάρχει. Τα λεφτά είναι πολλά.

Με το δυστύχημα στη βιομηχανία μπισκότων «Βιολάντα» μάθαμε ότι το προπάνιο μπορεί να σκοτώσει – αν δεν διοχετεύεται με επιμέλεια ως καύσιμο στους φούρνους μίας βιομηχανίας που παράγει μπισκότα και οι εγκαταστάσεις του δεν συντηρούνται, γράφει ο Τάσος Τέλογλου στο insidestory.

Το γεγονός αυτό, για το οποίο γίνονται ακόμα έρευνες, έβαλε στο περιθώριο κάτι άλλο: Η Θεσσαλία είναι μία από τις δύο περιοχές της χώρας όπου το μεγαλύτερο μέρος του προπανίου που διακινείται (και του υγραερίου για κίνηση, που το εμπεριέχει) είναι λαθραίο.

Η Ελλάδα είναι ελλειμματική σε προπάνιο και για τον λόγο αυτό εισάγει από το εξωτερικό. Όμως στη Θεσσαλία είναι μειοψηφία οι εταιρείες που έχουν οργανωμένες αποθήκες με αποθέματα στρατηγικού χαρακτήρα (κάτι που είναι υποχρεωτικό από τον νόμο εάν εμπορεύεσαι προπάνιο). Ο λόγος είναι απλός: Η περιοχή είναι το Ελ Ντοράντο του λαθραίου προπανίου. Ό,τι συνέβη στα Τρίκαλα αποτελεί ίσως μία αφορμή για να πάρει το κράτος μέτρα που περιορίζουν τη χρήση προπανίου άγνωστης προέλευσης.

Λαθραίες εισαγωγές

Στις 17 Ιουνίου 2025 ο ΣΕΕΠΕ, ο σύνδεσμος των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών προϊόντων, απέστειλε μία επιστολή στο υπουργείο Ενέργειας. Η αποστολή της κρίθηκε αναγκαία καθώς οι στατιστικές κατανάλωσης υγραερίου, αλλά κυρίως προπανίου, παρουσίαζαν περίεργες αυξήσεις. Από το 2019 ως το 2025 η κατανάλωση υγραερίου στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 2,3% αλλά στο ίδιο χρονικό διάστημα η αύξηση του προπανίου ήταν 31,5%, δηλαδή δεκατρείς φορές παραπάνω, «σαν να αγάπησε ξαφνικά η Ελλάδα το προπάνιο», μου λέει χαρακτηριστικά στέλεχος επιχείρησης που εμπορεύεται υγραέριο και προπάνιο στη βόρεια Ελλάδα. Τα στοιχεία για την αύξηση της κατανάλωσης προέρχονται από τη λιανική πώληση στα πρατήρια, οπότε περιλαμβάνουν και το «μαύρο» προπάνιο. Αργυρό μετάλλιο στην κούρσα αύξησης των πωλήσεων προπανίου έχει η Θεσσαλία, με μία αύξηση το 2025 έναντι του 2019 κατά 50,6%, έναντι της Ηπείρου, που κερδίζει το «χρυσό» με μία αύξηση 63,1 % και της Μακεδονίας που ακολουθεί τρίτη με 37,1%. Οι τρεις παραμεθόριες περιοχές της χώρας έχουν μία μέση αύξηση 47,1%.

Η Ελλάδα εισάγει υγραέριο/προπάνιο από διάφορες χώρες, με τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα να αποτελούν βασικές περιοχές εφοδιασμού. Σημαντικές ποσότητες προέρχονται από την Αλγερία, τη Νιγηρία και την Αίγυπτο, ενώ συχνά φορτία φτάνουν και από άλλες πηγές. Οι εταιρείες εμπορίας υγραερίου διαθέτουν εγκαταστάσεις αποθήκευσης και εμφιάλωσης (π.χ. οι Coral Gas, PetroGaz, GS Gas) που υποδέχονται τα εισαγόμενα φορτία. Για την εισαγωγή καυσίμου από άλλες χώρες υπάρχει ο κανόνας ότι ο εισαγωγέας πρέπει να τηρεί στις αποθήκες του στρατηγικά αποθέματα 90 ημερών. Κι επειδή το προϊόν διακινείται μέσω των αποθηκών αυτών, πρέπει στην είσοδο και την έξοδο να ελέγχεται από τελωνειακούς.

Οι μικρότερες εταιρείες προτιμούν τις εισαγωγές δια ξηράς, απο την Αλβανία και τη Βουλγαρία. Στα στατιστικά (που δεν λένε πάντα την αλήθεια) οι εισαγωγές από την Αλβανία και τη Βουλγαρία εμφανίζονται να αφορούν μόλις 1,5 απο τα 41 εκατομμύρια δολάρια το 2024.

Στην επιστολή του, που απευθυνόταν στη Β. Ζαβλάγκα, αναπληρώτρια προϊσταμένη στη διεύθυνση υδρογονανθράκων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με κοινοποίηση στον γενικό γραμματέα του υπουργείου και τον διοικητή της ΑΑΔΕ, ο γενικός γραμματέας του ΣΕΕΠΕ αναφέρει επί λέξει: «Επειδή υπάρχουν πληροφορίες από μέλη του συνδέσμου ότι πραγματοποιούνται –από εταιρείες εμπορίας υγραερίου– εισαγωγές υγραερίου από χώρες εντός (σ.σ.: Βουλγαρία) και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (σ.σ.: Αλβανία), παράκληση να διερευνήσετε εάν για τις ανωτέρω εισαγωγές τηρούνται τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης…».

Ο κανόνας για τα στρατηγικά αποθέματα δίνει δεσπόζουσα θέση σε όσους ελέγχουν το παιχνίδι, αλλά από την άλλη επιτρέπει σε όσους δεν τηρούν τον κανόνα του παιχνιδιού να έχουν τεράστια περιθώρια: «Όταν κάνεις τέτοια εισαγωγή, που δεν υπάρχει, δεν χρειάζεται να είναι τιμολογημένη, είναι “μαύρη”», μου λέει το στέλεχος της εταιρείας εμπορίας από τη βόρεια Ελλάδα. «Κανονικά», συμπληρώνει, «το τι έχει ο καθένας στην αποθήκη του θα πρέπει να διασταυρώνεται με τα στοιχεία των τελωνείων για τις εισαγωγές προπανίου. Αυτό δεν γίνεται πάντα και πάντως δεν γίνεται σε κάποιες εταιρείες που προτιμούν τον δρόμο της ξηράς».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ INSIDE STORY

 

Κεντρική φωτογραφία: screenshot/ertnews.gr