Γίνε και εσύ σύμμαχος της Ποσειδωνίας στον τόπο σου- Μάθε πως και πόσο δημιουργικός μπορείς να γίνεις
Η σχέση μας με τη θάλασσα και ο αθέατος κόσμος της Ποσειδωνίας
Οι παλιοί γνώριζαν πόσο σημαντικά ήταν τα λιβάδια Ποσειδωνίας για εκείνους και τις ακτέ,ς οι σύγχρονοι έλληνες το έχουμε λίγο χάσει και πρέπει να επαναφέρουμε στην συνείδηση μας, πως αυτό το φυτό είναι πολύτιμο και όχι κάτι άχρηστο που πρέπει να απομακρύνουμε από τις ακτές, μας είπε η Μαρία Σαλωμίδου από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, στην εκδήλωση που διοργανώθηκε με στόχο να αποκαλύψει τα μυστικά του βυθού της Σαντορίνης.
Είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα ενημέρωση για τα λιβάδια Ποσειδωνίας τα μυστικά τους και τα πολύτιμα οφέλη που έχουμε από την ύπαρξη τους. Στον φιλόξενο χώρο του Βιομηχανικού Μουσείου Τομάτας “Δ. Νομικός” στη Βλυχάδα στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Cyclades Preservation Fund στο πλαίσιο του προγράμματος Ελληνική Συμμαχία για την Ποσειδωνία διαπιστώσαμε ότι πολλά πράγματα τα γνωρίζουμε λάθος.
Ενημερωθήκαμε για το πολύτιμο φυτό που στους περισσότερους προκαλεί φόβο, βλέποντας το στο βυθό όπου φύεται, αναθεωρώντας την πεποίθηση που είχαμε μέχρι εκείνη τη στιγμή πως πρόκειται για βρωμιά, όταν το συναντάμε στις παραλίες που κάνουμε την βόλτα ή το μπάνιο μας. Τα λιβάδια ποσειδωνίας αποτελούν καταφύγιο για τους θαλάσσιους οργανισμούς και σημεία προστασίας και αναπαραγωγής ενώ ταυτόχρονα είναι σημαντικά πεδία για τους ψαράδες.
Πρόκειται για ένα φυτό της θάλασσας που ονομάζουμε λάθος ως φυκιάδα ή φύκια και δεν είναι βρωμιά. Διαθέτει ρίζες οι οποίες δεσμεύουν άνθρακα αποτελώντας έναν πολύτιμο σύμμαχο στην εποχή της Κλιματικής Αλλαγής. Τα ξερά του φύλα πέφτουν όπως στα φυτά της στεριάς, μετατρέποντας την σε πολύτιμο σύμμαχο για το θαλάσσιο οικοσύστημα και στη συνέχεια αρκετά από αυτά ξεβράζονται στις ακτές. Η παρουσία τους σε αυτές δημιουργεί έναν φυσικό κυματοθραύστη πακετάρουν τους κόκκους της άμμου αποτρέποντας την διάβρωση, συμβάλλοντας ταυτόχρονα ακόμα και στην επέκταση των παραλιών.
Η σωστή ενημέρωση είναι πολύ σημαντική για την Μαρία Σαλωμίδου καθώς αποτελεί το κλειδί για την προστασία της Ποσειδωνίας την κατανόηση της σημασία της προκειμένου να συμφιλιωθούμε με όσα έχουμε μάθει λάθος και να τα διορθώσουμε.
Απαγορεύεται η συλλογή και η μεταφορά της Ποσειδωνίας στις χωματερές
Κοινή και παράνομη πρακτική των Δήμων τα τελευταία χρόνια είναι η συλλογή των φύλλων Ποσειδωνίας από τις παραλίες προκειμένου να υποδεχθούν τις ξαπλώστρες των επιχειρήσεων για να εξυπηρετήσουν τους επισκέπτες σε ένα “καθαρό” περιβάλλον. Ρωτήσαμε πως μπορεί να συμβιβαστεί αυτή η νοοτροπία με την προστασία της Ποσειδωνίας σε αμιγώς τουριστικές περιοχές. Η απάντηση που λάβαμε ήταν με την ενημέρωση. Η ίδια κάνοντας συνεντεύξεις, στο πλαίσιο της ενημέρωσης , με τους λουόμενους το καλοκαίρι ρώτησε αν θα επέλεγαν μια παραλία γεμάτη Ποσειδωνία για να κάνουν το μπάνιο τους . Η αρχική απάντηση που έλαβε ήταν αρνητική ωστόσο μετά την ενημέρωση για το πόσο σημαντικό είναι το συγκεκριμένο φυτό για το θαλάσσιο και το παράκτιο οικοσύστημα και εμάς τους ίδιους διαπίστωσε πως άλλαξαν γνώμη. Αρκετοί εμφανίστηκαν ενοχλημένοι που αγνοούσαν την σημασία του και η απάντηση που έδωσαν στο τέλος ήταν θετική.
Αρκετοί Δήμοι που ενημερώσαμε επέλεξαν να μην καθαρίσουν τις παραλίες τους, μεταφέροντας την Ποσειδωνία στις χωματερές, μας είπε η Μαρία Σαλωμίδου. Συνέχισαν να έχουν λουόμενους και δεν διαπιστώθηκε καμία αλλαγή στα έσοδα των επιχειρήσεων που λειτουργούσαν σε αυτές. Η συμφιλίωση με τον πολύτιμο σύμμαχο μας την Ποσειδωνία είναι ο στόχος μας.
Η προστασία της είναι προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και υπάρχουν αυστηρές οδηγίες για την διαχείριση της όπως και πρόστιμα για όποιον τις αγνοεί.
Καταστροφική η ανεξέλεγκτη αγκυροβολία για την Ποσειδωνία
Η ανεξέλεγκτη αγκυροβολία αποτελεί έναν από τους βασικούς εχθρούς της. Τα σκάφη δεν μπορούν να δέσουν σε αυτή με αποτέλεσμα να την καταστρέφουν καθώς ξεσύρουν οι άγκυρες τους ξεριζώνοντας το πολύτιμο φυτό. Μέσω του προγράμματος Sea Grass Alliance οι επιστήμονες ανέπτυξαν στη Γαλλία μια εφαρμογή για τους ναυτιλωμένους. Σε αυτή την εφαρμογή μπορεί κανείς να βρει στους χάρτες την περιοχή την οποία βρίσκεται να ελέγξει αν υπάρχουν σημεία όπου έχει καταγραφεί η ύπαρξη της και να τα αποφύγει.
Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει και τα σημεία της Καλντέρας που βρίσκεται η Ποσειδωνία προκειμένου να συμβάλλουν με την σωστή ενημέρωση για την προστασία της.
Υπάρχουν τρόποι να δέσει κανείς με ασφάλεια χωρίς να προκαλέσει την καταστροφή του φυτού ανέφερε η Μαρία Σαλωμίδου υπάρχουν ειδικά ναύδετα που μπορούν να τοποθετηθούν για να δένουν τα σκάφη σε αυτά χωρίς να επηρεάζουν την Ποσειδωνία.
Πόσο όμως μπορεί να προστατευθεί μια περιοχή που συνεχώς αναπτύσσεται ο θαλάσσιος τουρισμός χωρίς έλεγχο.
Το 2012 στην περιοχή της Καλντέρας περίπου 25 σκάφη που πραγματοποιούσαν θαλάσσιες εκδρομές, ανέφερε ο Δημήτρης Καμπανός επιστημονικός υπεύθυνος της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης Dive In Action με έδρα στην Σαντορίνη. Το 2026 αυτά τα σκάφη- καταμαράν, έχουν ξεπεράσει τα 250, πόσα ναύδετα να μπουν για να δέσουν όλα αυτά . Η περιοχή της Καλντέρας έχει αρκετά σημεία όπου η Ποσειδωνία αντιστέκεται και είναι εκεί παρούσα ωστόσο παρότι προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία και αποτελεί προτεραιότητα η προστασία της, δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία αγκυροβολίας για όλα αυτά τα σκάφη στην ευρύτερη περιοχή της Καλντέρας.
Μπες και εσύ στην Συμμαχία
Μια βόλτα μας στην παραλία μπορεί να δώσει σπουδαία στοιχεία καταγραφής για τα λιβάδια Ποσειδωνίας στους επιστήμονες. Στοιχεία που βοηθάνε στην αξιολόγηση της κατάστασης μέσα από την παρατήρηση και την καταγραφή των ακτών και των παραλιών. Μπορείς να γίνεις και εσύ μέλος της Συμμαχίας. Επισκέψου το SeaGrassAlliance.gr κάνε την δική σου καταγραφή και υπέγραψε την δέσμευση.
Συνδέοντας την γνώση με την δημιουργική έκφραση
Η ενημερωτική ημερίδα του CPF ολοκληρώθηκε στο Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας Δ.Νομικός με την εικαστικό από το Cycladic Arts Δήμητα Σκανδάλη. Η εικαστικός παρουσίασε τις δικές της δημιουργίες από ανάλογη Ποσειδωνία του ατλαντικού ωκεανού. Τις οποίες πλέκει με παραδοσιακές μεθόδους δημιουργώντας μαζί με τα άχρηστα πλαστικά που ξεβράζει η θάλασσα όμορφες συνθέσεις.
Δημιουργικό εργαστήριο με την Ποσειδωνία
Οι καλεσμένοι κλήθηκαν να συμμετέχουν στο εργαστήριο πήραν τους αργαλειούς τους και δημιούργησαν τα δικά τους μοτίβα συνδυάζοντας τα άχρηστα πλαστικά με τα φύλλα της Ποσειδωνίας.
Την δεύτερη μέρα οι επιστήμονες και οι συνεργάτες τους CPF επισκέφθηκαν το σχολείο της Θηρασιάς στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και ενημερώσεων του SeaGrassAlliance.gr συνδυάζοντας την επίσκεψη τους με τον καθαρισμό του βυθού από την Περιβαλλοντική Οργάνωση Dive In Action. Κατάφεραν να συλλέξουν από τον βυθό ελαστικά αυτοκινήτων, μπαταρίες πλαστικά και άλλα σκουπίδια που ακόμη και σήμερα με τόση ενημέρωση συνεχίζουμε να πετάμε μολύνοντας στεριά και θάλασσα. Στα σημεία που βρίσκουμε τα ελαστικά ανέφερε ο Δημήτρης Καμπανός χρειάζονται αρκετά χρόνια για να αποκατασταθεί ο βυθός. Παρατήρησαν πως τα σημεία αυτά ακόμα και μετά από δυο χρόνια από τον καθαρισμό ο βυθός παρέμεινε νεκρός χωρίς ίχνος ζωής.
